Kolay ve zor alan adlarına birkaç örnek daha vererek, bu konuyu kapatmak istiyorum.
Türkiye’nin en çok kitap satan online alışveriş sitelerinden biri olan www.ideefixe.com . Bu siteye girerken her seferinde tereddüt geçiriyorum. Alan adı ’’idefix’’ miydi ’’idefixe’’ miydi yoksa ’’ideefixe’’ mi diye?
İlk önce yanlış yazdıysam, Gezgin programım (Explorer) öncelikle yanlış olanı, alfabetik sırada önce geldiği için hatırlıyor ve düzeltme yapmak zorunda kalıyorum. Bu da hiç hoşuma gitmiyor.
Üstüne Üstlük bu alan adı bana bir şey ifade etmediğinden hatırlama şansım da yok. Merak ettim, dana önce bahsettiğim şu Webster’s sözlükten arattırdım.
Idee: İdea yani ideal fikir demekmiş birkaç dilde. Bunu biraz tahmin etmiştim. Fixe birçok anlama geliyor; ama ben fixed yani sabit anlamda kullandıklarını sanıyorum.
Sonuç olarak, İngilizcesi ‘‘ Fixed-idea,’’ sabit fikir, takıntı anlamına geliyor, Almanca’ sı ise .fixe idee. Bunu da ters çevirmişler. Site adlarını kısaca
www.sabit-fikir.com deselerdi; sanıyorum bu kadar zor; ama havalı bir isim olmazdı. Beklide siten,n hedef kitlesi Türkçe Bilenler değildir. Gördüğünüz üzere İngilizce bilmek bile yetmiyor hatırlamak için.
Şimdi Diyeceksiniz ki bu site Türkiye’nin en başarılarından biri, demek ki alan adlarında bir problem yok. Kazın ayağı öyle değil işte. Bu, hem uzmanların tavsiyesi, hem de benim gibi, anlam veremediği isimleri hatırlama konusunda özürlü olan kullanıcı sayısı, ihmal edilemeyecek kadar çok.
Mesela, kitapyurdu.com’un adını hiç hatasız hemen yazabiliyorum ve kitap araştırırken ilk olarak bu siteye giriyorum ve alışverişimi de buradan yapıyorum doğal olarak.
Kolay alan adlarına bir örnek de download.com ve indir.com. her ikisi de program, güncelleme, yama vs. indirebildiğiniz (download yapabildiğiniz) internet siteleri. İlki, adından tahmin edebileceğiniz gibi dili İngilizce olan yabancı bir site, diğeri de bir Türk sitesi. Benim tercihim, aramada daha fazla kolaylık sağladığından
www.download.com .
Sık kullanılanlarım o kadar kalabalık ki bir de ismini rahatlıkla hatırlayabildiğim siteleri ekleyip daha içinden çıkmak hale getirmek istemiyorum.
Sık kullanılanlara bakma ihtiyacı duymadan ulaşabildiğim siteleri daha fazla kullandığımı gözlemlediğimden, bunu sizinle paylaşmak istedim.
Şimdi, bizim örnek olarak ele alacağımız şirket tekstil makineleri ve yan aksamları (aksesuarları) üretiyor. Müşterileri genellikle genellikle iplik, kumaş ve halı üreticileridir
Şirketimizin unvanı ABC Tekstil Makinaları A.Ş. Biz bu firma için iki belki de daha fazla alan adı alacağız ve aynı siteye bunların hepsiyle ulaşılacak. Önce unvanınızdan yola çıkalım. Eğer daha önce alınmamış ise bize en uygun alan adı abcmakina.com.tr veya abstekstil.com.tr’dir. İkincisi makineyi değil de tekstille doğrudan ilgili bir firmayı çağrıştırdığından sakıncaları da avantajları da olabilir. Zaten hâlihazırda bir firma tarafından tescil edilmiş, yani alamıyoruz.
Bir de gene konumuzla ilgili İngilizce isimler alacağız. Mesela:
abcmachinery.com ve bir jenerik isim olarak da textilemachinery’ i veya textileaccessories.com veya net’i alacağız. Sonuncusu biraz uzun oldu; ama hepsi aynı web sitesine yönlendirileceğinden sorun olmaz.
Türkiye’ de com.tr uzantılı alan adlarının tahsisini ODTÜ yapmaktadır ve çok katı kuralları vardır. Mesela, abcmakina alan adını, unvanımız ya da tescilli markamız değilse almamız mümkün değildir.
Seçtiğimiz alan adı olan abcmakina.com.tr için başvurduğumuzda bizden Sanayi veya Ticaret Odalarından alınmış Oda Sicil Belgesini, duruma göre firmanın Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanmış kuruluş bilgilerinin de bir kopyasını isteyebilirler.
Bu bir isim, markamız ise marka tescil belgemizin de olması gerekiyor.
Şimdi abcmakina.com.tr ‘ yi almakta karar kıldık. Aslında Türkçe’de makine de makine da kullanılıyor; ama bizim unvanımız ABC Makine. Hatta bu kitabı yazarken kullandığım Kelime İşlemci sürekli beni uyardı; makşnayı, makine yapmam için. Ben ısrarla makinayı kullanmaya devam ettim.
Eğer, Türkiye’de yerleşik bir başka firma bu ismi bizden önce almamış ise, gerekli belgeleri de vererek bu adı bir yıllık veya daha fazla, alabiliriz.
Sırası gelmişken belirteyim alan adları ömürlük alınmaz. Daha doğrusu alan adının mülkiyeti satılık değildir. Böyle bir mülkiyet hakkı varsa tüm tr ile biten alan adlarının sahibi ADTÜ’ dür.
ODTÜ, bu alan adlarını şartlarını yerine getirenlere yıllık belli bir ücretle kiralar. Benim tavsiyem alan adınızı en az 2 yıllık satın almanız ve her sene de uzatmayı unutmamanız.
Hatta bir e-postanız veya bir web siteniz olmasa bile alan adınızın tescilini üzerinize yapın bir tarafta dursun. Size yıllık yaklaşık 35-40 YTL’ ye mal olur. Sonu tr olmayan alan adlarını ise yıllık 15-20 YTL’ ye rahatlıkla alabilirsiniz. Bazı firmalar bu alan adlarının kullanım hakkının önümüzdeki yıllarda ne kadar önemli olacağını hala farkında değil.
Örnek olsun diye veriyorum. Diyelim ki Arçelik Döküm Ltd. Şti. adında bir şirketimiz var ve Arçelik dahil hiç kimse henüz başvurmamış ve bu alan adı boşta. Bizim de unvanımız için arcelik.com.tr’ yi hiçbir engelle karşılaşmadan satın aldık.
Soruyorum, Arçelik, bu alan adına sahip olmak için neler vermez? Bir düşünelim bakalım! Arçelik’ in web sitesini bilmiyoruz ve kendimiz bulmak istiyoruz.
Aklınıza ilk olarak ne yazmak gelir?
www.arcelik.com.tr veya
www.arcelik.com , değil mi ? Yani, arayanın aklına ilk gelen alan adı, o firma, marka, kişi, dernek, okul vs. için en uygun alan adıdır.
Mesela, şimdi aklıma Sezen Aksu’nun sitesi var mı acaba diye geldi. Evet
www.sezenaksu.net’miş buldum. Sonu tr ile bitmediği için resmi web sitesi mi bilemiyorum? Sezen Aksu’nun yerinde olsam tr dahil tüm diğer uzantıları da alır ve sitemi resmi hale getirirdim.
Gene bir ara not olarak tekrar etmek istiyorum sonu tr ile biten sitelere, özellikle, alışveriş veya bir şekilde kişisel bilgilerinizi verme durumunda kalıyorsanız daha fazla güven duyabilirsiniz.
Bu satırları okurken, internet bağlantınız varsa, bazı denemeler yapmanızı tavsiye ederim. Bazen çok ilginç sitelerle karşılaşılabiliyor.
Bir başka örnek gene bu satırları yazarken aklıma geldi. Rastgele bir alan adı yazayım dedim ve
www.hometextile.com sayfasını açmayı denedim. Çinli bir üretici firmanın web sitesiyle karşılaştım.
http://whois.dotregistrar.com,
www.whois-search.com
www.internic.net/whois.html
Siz de hem alan adının müsait olup olmadığını, hem de daha önceden alınmışsa, kimin tarafından alınmış, ne zamana kadar tescil ettirilmiş yukarıda verdiğim web sitelerinden veya başka birçok web sitesinden bulabilirsiniz.
Bu sitelerinden veya bazıları istediğiniz alan adı yoksa size alternatifler önerebiliyor. Alan adını kararlaştırırken, oldukça faydalı oluyor, denemenizi tavsiye ederim.
Ben bu siteleri sık sık kullanıyorum. Mesela, yurtdışıyla yazıştığımda, bu alan adı gerçekten de bu firmaya ait mi diye kontrol ediyorum. Ne olacak 1-2 dakikalık iş bunu yapmak.
Türkiye uzantıları yani tr için de ODTÜ’ ye ait bir site olan
http://www.nic.tr
adresinde, alan adı İşlemlerinden, Alan adı sorgulamaya gidip; aradığınız adın mevcut olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Bu ad hâlihazırda alınmışsa, kime ait olduğunu görme şansınız da var.
Şimdi alan adımızı aldık. Yani, abcmakina.com.tr, artık bize ait. Bununla işimiz bitmeyecek tabii. Hemen bir e-postamız da olsun isteyeceğiz. E-postamızı almışken alan yeri de kiralarsak iyi olur.
Baştan alırsak, alan adı bize ait bir web sitesi oluşturmak ve e-posta almak istiyorsak, altyapı olarak aşağıda verdiklerimi tek tek veya paket olarak almak durumundayız.
-Alan Adı : abcmakina.com.tr gibi (doğrudan ODTÜ’ den veya Web Alanı kiralayan firmalar aracılığıyla gene ODTÜ’ den).
-E-posta : Biz abcmakina.com.tr’ ye bağlı 5 e-posta alacağız. (Web Alanı kiralayan Servis Sağlayıcı firmalardan)
-Web Alanı ( Hosting ) : Sitemiz için bir alan yeri. ( Web Alanı kiralayan Servis Sağlayıcı firmalardan )
Web alanı aldığımızda, bir bilgisayarın bilgi deposunun ( hard diskinin ) bir kısmını kiralamış oluyoruz. Mesela, 10 MB bize yeter deyip; o kadar bir yer kiralıyoruz. Bunun Detaylarına daha sonra web kısmında gireceğim.